De Nationale Data Podcast

De podcast voor datagedreven organisaties, met inspirerende verhalen over data, algoritmes en artificiële intelligentie (AI) in de publieke sector. In 20 minuten wordt u bijgepraat over de laatste ontwikkelingen op het gebied van data en hoort u hoe overheden data en technologie inzetten bij de aanpak van maatschappelijke vraagstukken.

En volg ons op iTunes, Spotify of Soundcloud.

#27 Data als facilitator voor de energietransitie

Met: Ronald Root, Manager Data Science and Business Innovation bij Eneco en Gijs de Groot

De uitdagingen waar Nederland voor staat door klimaatverandering zijn enorm. In het Klimaatakkoord is een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 49% in 2030 en met 95-100% in 2050 afgesproken. Dit kunnen we realiseren door meer duurzame energie op te wekken en door als consumenten en bedrijven minder energie te gebruiken. Data spelen een belangrijke bij het realiseren van de doelen uit het Klimaatakkoord. Niet alleen kunnen o.b.v. data allerlei berekeningen worden uitgevoerd (bijv. wat is de gunstigste plek voor het plaatsen van windmolens?), maar ook het gedrag van consumenten en bedrijven worden beïnvloed. Ronald Root, Manager Data Science and Business Innovation bij Eneco, vertelt in deze aflevering meer over de rol van data in de energietransitie.

#26 De Nederlandse AI coalitie

Met: Kees van der Klauw (Nederlandse AI Coalitie) en Christian Verhagen

Nederland wil koploper worden op het gebied van Artificial Intelligence (AI). De Nederlandse AI Coalitie brengt kennis en initiatieven op dit vlak bij elkaar in een publiek-private samenwerking om deze ambitie te realiseren. Coalitiemanager Kees van der Klauw geeft in deze podcast een inkijkje in hoe dit gaat. We gaan in op het AI-ecosysteem, het verbinden van de techniek met de sociale, juridische en ethische aspecten van AI en de lessen die wij kunnen leren van andere landen.

#25 Small data: hoe vind je een speld in een hooiberg?

Met: Rens van der Schoot, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, Gijs de Groot en Lotte Meindertsma

Geen podcast over big data deze keer, maar over small data. Wat is dat eigenlijk, small data? En hoe helpen small data analysetechnieken in de zoektocht naar relevante informatie (bijvoorbeeld over Corona)? Onze gast Rens van der Schoot, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, vertelt hier alles over.

Show Notes:

website ASReview

#24 De Blockchain & AI coalities

Met: Marloes Pomp (Dutch Blockchain Coalition / Nederlandse AI Coalitie) en Christian Verhagen

Nederland heeft een Blockchain Coalitie en een AI Coalitie. Deze coalities hebben tot doel om het gebruik van deze technologieën te bevorderen en kansen te benutten. Ook bij overheden liggen kansen. In deze podcast is Marloes Pomp te gast. Zij is betrokken bij beide coalities en begeleidt verschillende blockchain en AI-pilots binnen de overheid. We gaan in op deze pilots, de geleerde lessen en de vraag wat nodig om een volgende stap te zetten richting opschaling.

#23 De juridische aspecten van digitale innovaties

Met: Sandra van Heukelom-Verhage (Pels Rijcken) en Christian Verhagen

Succesvol innoveren met data en technologie kan alleen als het ook mag. De jurist wordt dan ook steeds belangrijker. Niet als ‘showstopper’ maar juist om innovatie mogelijk te maken. In deze podcast is Sandra van Heukelom-Verhage te gast. Zij vertelt over het belang van het tijdig betrekken van de meedenkende jurist, de juridische en ethische kant van technologie en waarom eigenaarschap van data zo complex is.

#22 Menselijke grip op algoritmen

Met: Jan Middendorp (VVD) en Christian Verhagen

Algoritmes bieden kansen. Zo kunnen beslissingen door het gebruik van algoritmes beter en sneller genomen worden. We zien dan ook dat algoritmes een steeds belangrijker onderdeel worden van ons dagelijks leven. Tegelijkertijd schuilt er ook een risico in het gebruik van algoritmes. Om grip te houden op deze risico’s kwam Tweede Kamerlid Jan Middendorp vorig jaar met de initiatiefnota ‘Menselijke grip op algoritmen’. In deze podcast gaan we in gesprek over deze nota en de kabinetsreactie daarop.

#21Datagedreven werken op het platteland

Met: Jeroen Weekers (gemeente Eersel/RDC De Kempen), Lotte Meindertsma en Gijs de Groot.

Vijf Brabantse plattelandsgemeenten werken samen om hun datagedreven werken ambities te vervullen in het “Rural Datacenter De Kempen”. Dit initiatief toont aan dat datagedreven werken niet alleen voorbehouden is aan grote organisaties, maar dat ook kleinere organisaties waarde kunnen halen uit hun data. Jeroen Weekers is projectmanager van het RDC De Kempen en vertelt in deze aflevering over het ontstaan van het initiatief, hoe de samenwerking tussen de gemeenten tot stand kwam en wat datagedreven werken oplevert voor de Kempengemeenten.

Show Notes:

Routekaart, proces voor onderzoek met data.

#20 Datagedrevene werken bij de provincie Noord-Brabant

Met: Marcel Thaens (provincie Noord-Brabant) en Christian Verhagen

De provincie Noord-Brabant zet steeds meer in op datagedreven werken. In deze podcast is Marcel Thaens te gast. Hij is CIO van de provincie en één van de initiatiefnemers van de Interprovinciale Digitale Agenda (IDA). Zijn ambitie is om samen met de andere provincies data steeds beter en slimmer in te zetten bij maatschappelijke opgaves. Daar is niet alleen maar techniek voor nodig, maar ook een andere manier van werken.

#19 Prof. dr. Jaap van den Herik: Kunnen computers rechtspreken?

Met: Prof. dr. Jaap van den Herik (Universiteit Leiden) en Christian Verhagen

In deze aflevering is prof. dr. Jaap van den Herik te gast. Hij is professor Informatica en Recht en voorzitter van de Board of Directors van het Leiden Centre of Data Science (LCDS). Daarnaast is hij één van de eerste onderzoekers in Nederland die zich bezig hield met kunstmatige intelligentie. In 1991 sprak hij zijn oratie uit met de titel ‘Kunnen computers rechtspreken?’ Een vraag die nog altijd relevant is, zeker gezien de ontwikkelingen sinds die die tijd. In de podcast gaan we in gesprek over deze vraag en de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie.

#18 Het belang van datagovernance en -kwaliteit

Met: Irma Walraven (Programmamanager Datagovernance/ Ministerie van OCW) en Christian Verhagen

Data biedt kansen, maar om deze kansen te benutten moet data ook als ‘asset’ worden gezien, waarbij de kwaliteit voorop staat. In deze podcast is Irma Walraven te gast, Programmamanager Datagovernance en -kwaliteit bij het Rijk. Datagovernance gaat over de sturing, inrichting en organisatie van data. Dit vraagt een veranderkundige aanpak waarbij op alle niveaus aandacht is voor het belang van data. We gaan in op ‘good datagovernance’ als voorwaarde en katalysator van datagedreven werken, de rol van de Chief Data Officer (CDO) en het delen van data in publiek-private samenwerkingen.
Show notes:
In deze presentatie meer informatie over het Rijksbreed Platform Datagovernance en Kwaliteit.

#17 Prof. dr. Jeroen van den Hoven over technologie en ethiek

Met: Jeroen van den Hoven (TU Delft) en Christian Verhagen
Te gast is Jeroen van den Hoven, hoogleraar technologie en ethiek aan de TU Delft. Technologie en ethiek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ethiek is vergelijkbaar met maatschappelijke ‘requirements’ waarbij invulling wordt gegeven aan de borging van onze publieke waarden. Technologie en ethiek kunnen schuren, maar door ethiek al in het ontwerp mee te nemen kunnen ze elkaar juist versterken. Ethisch innoveren wordt dan ook steeds belangrijker en brengt kansen met zich mee voor Europa en voor Nederland. Dit vraagt wel bestuurlijke daadkracht, een stevige rol van de overheid en dito investering. Daar is voor Nederland nog veel te doen.

#16 Terroristische aanslagen voorspellen met data, verhalen en scenario’s.

Met: Peter de Kock en Christian Verhagen

Peter de Kock begon zijn carrière op de filmacademie en trok vervolgens als documentairemaker door conflictgebieden als Sierra Leone. Daarna begon hij bij de politie waar hij leiding gaf aan een geheime afdeling van de Nationale Politie. Daar zette hij het denken in scenario’s voort en combineerde dit denken met data om terroristische aanslagen te kunnen voorspellen. In 2014 promoveerde hij op dit onderwerp. Inmiddels heeft hij de politie verlaten en helpt hij overheden en bedrijven vanuit zijn bedrijf Pandora Intelligence. Daarnaast is hij in december benoemd als Professor of Practice in data science op het gebied van criminaliteit en veiligheid aan de Jheronimus Academy of Data Science. In deze podcast gaan we in op zijn loopbaan en het gebruik van data bij opsporing.

#15 Marleen Stikker over ‘Het internet is stuk’

Met: Marleen Stikker en Christian Verhagen

Internetpionier Marleen Stikker vertelt in deze aflevering van de Nationale Data Podcast over haar recente boek ‘Het internet is stuk’. Het internet brengt ons veel goeds, maar we zijn ook onze digitale soevereiniteit kwijtgeraakt. Bedrijven en overheden verzamelen data en tegelijkertijd worden er veel valse claims gedaan over de mogelijkheden van data en kunstmatige intelligentie. In deze podcast gaan we in gesprek met Marleen Stikker over de keerzijde van het groeiende gebruik van data, de macht van de techreuzen en wat we daar zelf aan kunnen doen.

Show Notes:

Het boek ‘Het internet is stuk:  Maar we kunnen het repareren’ is een must-read voor iedereen geintereseerd in data, privacy en technologie. Het boek is te bestellen via deze link. 

#14 Wethouder Saskia Bruines over de Haagse datagedreven ambities

Met: Saskia Bruines (wethouder Den Haag) en Christian Verhagen

De gemeente Den Haag zet in op het slim gebruik maken van data om meer publieke waarde te creëren voor de stad en beleid effectiever te kunnen uitvoeren. Daarbij zet Den Haag zich als internationale stad van vrede en recht in voor het samenbrengen van partijen om de dialoog te voeren over hoe artificiële intelligentie op een ethisch verantwoorde wijze kan worden toegepast zonder dat daarbij menselijke waarden in het geding raken. In deze podcast vertelt wethouder Saskia Bruines (Economie, Internationaal en Dienstverlening) over de ambitie en datastrategie van de gemeente, het belang van samenwerking met nationale en internationale partners en waarom Den Haag de eerste 5G smart city van Nederland wil worden.

Show Notes:

Meer weten over de Haagse datagedreven ambities? Je leest hierover in het nieuwe Coalitieakkoord ‘Samen voor de Stad’

Of kijk de filmpjes over het belang van Urban Data Centers en over de week van het Algoritme.

#13 Smart City Zwolle en de ‘Natte Voeten Sensor’.

Met: Marcel Broekhaar en Christian Verhagen.

De gemeente Zwolle zet data en slimme technologie in om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Daarbij worden actief inwoners van de stad betrokken, bijvoorbeeld door inwoners zelf met sensoren data te laten verzamelen over onder andere luchtkwaliteit, neerslag, verdamping, hitte en wind. Op basisscholen wordt al aandacht besteed aan data en technologie, bijvoorbeeld door kinderen zelf sensoren te laten maken. In deze podcast spreken we met Marcel Broekhaar, de programmamanager slimme samenleving van de Gemeente Zwolle, en gaan in op Smart Zwolle en wijze waarop inwoners en partners daarbij worden betrokken.

Show Notes:

Meer informatie over Smart Zwolle en het project ‘SensHagen’ is te vinden via www.senshagen.nl en www.zwolle.nl/hub

Op het Esri International User Conference mocht Marcel Broekhaar als een van de keynote sprekers het verhaal achter Smart Zwolle delen. Zijn keynote is hier te zien:

#12 De Dutch Innovation Factory, een broedplaats voor ICT-onderwijs, ondernemers en de overheid.

Met: Eric de Kruik (Dutch Innovation Factory), Martijn de Groot (gemeente Zoetermeer) en Gijs de Groot.
De Dutch Innovation Factory is een broedplaats waar ICT-onderwijs, ondernemers en de overheid samenkomen om maatschappelijk relevante innovaties tot stand te brengen. Data is een essentieel ingrediënt in veel van deze innovaties. De Dutch Innovation Factory werkt nauw samen met de gemeente Zoetermeer om steeds succesvoller te worden. Programmamanager Eric de Kruik van Dutch Innovation Factory en projectmanager Martijn de Groot van de gemeente Zoetermeer vertellen in deze podcast over de (maatschappelijke) resultaten en het belang van de Factory voor de gemeente.

#11 Ondernemen en opleiden in data science bij ‘data-universiteit’ JADS

Met: Bas van Leeuwen (Jheronimus Academy of Data Science) en Christian Verhagen

De Jheronimus Academy of Data Science (JADS) is één van de snelst groeiende Universitaire organisaties in Nederland. JADS is op gericht door de Technische Universiteit Eindhoven, de Tilburg University (TiU), de provincie Noord-Brabant en de gemeente ’s-Hertogenbosch. JADS leidt de meest gewilde beroepsgroep van deze tijd op, data scientists. Tegelijkertijd heeft JADS tal van partnerships met bedrijven en overheden om samen met studenten te werken aan maatschappelijk relevante vraagstukken. In deze podcast spreken we met Bas van Leeuwen, als Business Development Director van JADS verantwoordelijk voor deze partnerships.


#10 Innovatie en onderzoek bij Digicampus

Met: Thanim van Dokkum (Logius), Wendy van Donge (Logius), Nitesh Bharosa (TU Delft) en Christian Verhagen

Afgelopen zomer werd Digicampus gelanceerd door staatssecretaris Knops (BZK). Digicampus is geïnitieerd door TU Delft, Logius, ICTU en NL Digital en biedt een broedplaats voor kennisdeling en het versnellen van innovatie. Als kennis- en innovatiehub komen wetenschap, overheid, bedrijfsleven en inwoners bij elkaar om samen innovaties mogelijk te maken. In deze podcast spreken we met Digicampus over het doen van onderzoek en hoe digitale innovaties in de publieke sector versneld kunnen worden.

Show Notes:

Wil je meer weten over de Digicampus? Op de website, in de nieuwsbrief  en in dit artikel in Logius magazine vind je meer informatie. Ter lering en vermaak vind je hier een filmpje van Digicampus waarin de hoogleraren Marijn Janssen en Jeroen van den Hoven meer uitleg geven over innovaties en de vraagstukken daarbij.


#9 In gesprek met Kees Verhoeven over algoritmes en AI

Met: Kees Verhoeven (Kamerlid D66) en Christian Verhagen

Recent deed Tweede Kamerlid Kees Verhoeven (D66) een voorstel voor een meldplicht voor algoritmes en een onafhankelijke toezichthouder. Het gebruik en de mogelijkheden van algoritmes nemen toe, maar de politiek ziet daarbij ook risico’s. Tegelijkertijd liggen er voor Nederland ook kansen om in te zetten op Artificiële Intelligentie (AI). Het Strategisch Actieplan AI beoogt deze kansen te pakken, maar is aldus Kees Verhoeven onvoldoende. In deze podcast gaan we in op het voorstel voor een algoritmemeldplicht en op het Strategisch Actieplan AI.


#8 Publieke innovatie en de wetenschap.

Met: Professor Albert Meijer (Universiteit Utrecht) en Christian Verhagen

De wetenschap bestudeert innovatie in de publieke sector, maar is daarnaast steeds vaker een partner bij deze innovaties. In living labs werken overheden, wetenschappers en stakeholders samen om met data en technologie maatschappelijke waarde te creëren. Daarnaast doet de wetenschap ook onderzoek naar de sociale impact van de innovaties en de ethische aspecten van technologie. In deze podcast gaan we hierover in gesprek met Albert Meijer, professor Publieke Innovatie aan de Universiteit Utrecht.


#7 Informatiegestuurd Werken bij de gemeente Den Haag

Met: Ard Mulder en Michiel Deerenberg (gemeente Den Haag) en Christian Verhagen

Het programma Informatiegestuurd Werken van de gemeente Den Haag richt zich op data governance, business intelligence en voorspelmodellen (algoritmes). De gemeente heeft een enorme berg data waarmee maatschappelijke vraagstukken effectiever kunnen worden aangepakt. Binnen het programma zijn twee voorspelmodellen getraind waarmee voorspellingen gedaan kunnen worden over (leerplichtige) thuiszitters en het gebruik van de Wmo. In deze podcast spreken we met Ard Mulder en Michiel Deerenberg van de gemeente Den Haag over het programma en de beide voorspelmodellen.


#6 De Data Science Hub van VNG Realisatie

Met: John van Ameijde en Mark Gremmen (VNG Realisatie) en Christian Verhagen

Het gebruik van big data en data science staat bij veel gemeenten hoog op de agenda. Toch ervaren veel gemeenten dit als een grote stap. De Data Science Hub van VNG Realisatie biedt ondersteuning bij de transitie naar datagedreven werken en de aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Zo wordt data science toegepast om samen met gemeenten en GGD kwetsbare inwoners zichtbaar te maken. In deze podcast gaan we hierover in gesprek met John van Ameijde en Mark Gremmen van VNG Realisatie.

Show Notes:

Wil je meer weten over datagedreven werken bij gemeenten? Neem dan contact op met Christian Verhagen via christian.verhagen@vka.nl. Wil je meer weten over de Data Science Hub? Lees het artikel ‘Data science maakt kwetsbare inwoners zichtbaar’ op iBestuur en kijk hier voor de GitHub. Medewerkers van gemeenten kunnen zich aanmelden voor ‘Data Science Hub’ via het VNG forum.

#5 De datawerkplaats en de digitale competenties van de gemeente Gouda

Met: Martiene Branderhorst (Gemeente Gouda) en Christian Verhagen

De gemeente Gouda werkt in de datawerkplaats samen met andere overheden en de wetenschap. Het doel van deze samenwerking is om toegepaste kennis te ontwikkelen over datapraktijken in de publieke sector. Hoe ga je bijvoorbeeld om met ethische vragen bij dataprojecten, en welke competenties zijn nodig binnen een datagedreven organisatie? In deze podcast gaan we hierover in gesprek met Martiene Branderhorst, gemeentesecretaris en algemeen directeur van de gemeente Gouda.


#4 Datagedreven innovatie bij de provincie Zuid-Holland

Met: Christian Verhagen en Jan van Ginkel (provincie Zuid-Holland)

De provincie Zuid-Holland zet vol in op innovatie met data en technologie. Op allerlei plekken binnen de provincie ontstaan datagedreven initiatieven waarbij het creëren van maatschappelijke waarde voorop staat. De provincie staat dan ook midden in de digitale transformatie. Maar hoe houd je grip op die datagedreven innovaties, en wat betekent digitale transformatie eigenlijk voor de overheid? In deze podcast gaan we hierover in gesprek met Jan van Ginkel, loco-provinciesecretaris en concerndirecteur van de provincie Zuid-Holland.


#3 Mensenhandel opgespoord met behulp van data

Met: Gijs de Groot, Steef de Vries.

De Inspectie SZW houdt toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving over arbeidsomstandigheden, de arbeidsmarkt, arbeidsverhoudingen en het sociale zekerheidsstelsel. De Inspectie gebruikt steeds vaker data bij het uitvoeren van haar taken. Zo berichtten diverse media onlangs dat de Inspectie samen met ABN Amro en de Universiteit van Amsterdam met behulp van data mensenhandel opspoort. In deze podcast gaan we in gesprek met Steef de Vries, strategisch adviseur bij de Inspectie SZW en een van de trekkers van dit project.

Shownotes:

#2 In gesprek met de CDO van Den Haag

Met: Gijs de Groot, Tanaquil Arduin.

De gemeente Den Haag is een van de weinige (overheids)organisaties met een Chief Data Officer. In deze aflevering van de Nationale data podcast gaan we in gesprek met Tanaquil Arduin. Zij gaat in op de invulling van haar rol en werkzaamheden als CDO bij de gemeente. Tevens vertelt zij over de datastrategie van de gemeente en welke stappen de gemeente zet op het gebied van datagedreven werken.


#1 Algoritmes en de overheid

Met: Gijs de Groot, André Hendriks.

Bedrijven maken veelvuldig gebruik van algoritmes – bijvoorbeeld om gericht advertenties aan te bieden -, maar ook de overheid doet dat. Deze podcast staat in het teken van algoritmegebruik door de overheid. Hoe past de overheid algoritmes toe? Kleven daar ook risico’s aan? En is een overheid die algoritmes gebruikt nog wel te vertrouwen? Algoritme-expert van VKA André Hendriks geeft in deze aflevering zijn visie op dit vraagstuk.

Shownotes: